Biesboschpad: Maasdam - Kiltunnel.

Donderdag 18 augustus 2022

We parkeren op de Keerweer in Dordrecht. Een klein publiek parkeerterreintje vlak voor een bedrijventerrein. Vandaar lopen we gemakkelijk naar bushalte de Kiltunnel. Die staat niet in het boekje, maar heeft met bus 166 twee keer per uur een snelle verbinding met Maasdam.

In Maasdam blijven we een halte te lang zitten. Gelukkig is de volgende bushalte niet ver. Over een smal pad langs de boezemvliet lopen we naar het noorden. Langs de oever groeit veel riet. Aan de overkant staan mooi gelegen huizen. Mooi gelegen, maar we zitten dan wel een eind van al onze vrienden vandaan.

Bij Puttershoek steken we een bruggetje over. Bij molen de Lelie eten we onze lunch aan een keuriuge picknicktafel. Over het Simonsdijkje wandelen we verder richting de Oude Maas. Daar nemen we een grintweg, later smal pad door twee natuurgebieden, het Zuiddiepbos en Groot Koninkrijk. De randen van de grintweg zijn begroeid met brandnetel en braam. Aan stikstof hier blijkbaar geen gebrek. De bramen zijn rijp en lekker. In het tweede deel volgen we een graspad over een dijk. Hier domineren akkerdistel, braam en riet. Wel hebben we hier uitzicht over weilanden met ganzen. We lopen dwars door een lange schaapskudde, die op en aan beide kanten van de dijk graast.

Na een bocht lopen we langs de Dordtse Kil naar het zuiden. Door de verkeerstunnel steken we de Dordtse Kil over.

Gedaan:
Geertruidenberg - Kiltunnel, 61 km.

Grote rivierenpad: Kranenburg - Kleef

Dinsdag 2 augustus 2022

In Kranenburg parkeren we op hetzelfde parkeerterrein aan de westkant van het dorp waar we vorige week parkeerden. Vandaag willen we de 17km naar het eindpunt van de route lopen. Langs de Welfahrtskirche en een oude stadstoren lopen we richting noorden. De route leidt ons een halve kilometer lang tussen de akkers door voor we het bos in duiken. Er worden vandaag temperaturen van 25 en meer graden verwacht, dus de schaduw in het bos is welkom. De flora is niet slecht. Naast stikstofrijke soorten als brandnetel en klein springzaad zien we ook het groot springzaad en heggendoornzaad. Die laatste geldt als vrij algemeen, maar ik zie hem niet vaak. Of misschien zie ik hem vaak over het hoofd.

Dat bos volgen we met wat omwegen tot we bij Schottheide weer op de weg uit komen. Na een kort stukje lopen we het Reichswald in. Dit heeft meer het karakter van een productiebos. Regelmatig zien we omgezaagde stammen langs het pad liggen. Opnieuw veel brandnetel, klein springzaad, en reuzenbalsemien. Vreemd dat onze oosterburen zich niet druk lijken te maken over de stikstof. In Nederland lijkt de regering bereid om de landbouw compleet op te offeren om de mest = stikstof met 90% te reduceren. Maar misschien denken de Duitsers wel: laat eerst de Nederlanders maar die megaboerderijen opruimen, anders zetten onze Duitse maatregelen geen zoden aan de dijk.

Via vooral parken en groene buitenwijken komen we bij het centrum. Bij een fontein lijkt de route te eindigen. Ik had gehoopt hier een kruispunt van wandelroutes aan te treffen. Het voelt wat kaal, zo'n eindpunt zonder eindpunt. Zonder probleem pakken we de bus terug. Zonder probleem dankzij de 9292 app. Ik zoek nog het Duitse equivalent. In Kranenburg trakteren we onszelf op ijs.

We hebben het grote rivierenpad afgerond. Het oudste verslag van een etappe van het Grote rivierenpad dateert van mei 2013. Dat is 9 jaar geleden. Van Hoek van Holland tot aan Kleef is het pad zo'n 276 kilometer.

Grote rivierenpad: Duivelsberg - Kranenburg

Woensdag 27 juli 2022

Kranenburg biedt haar gasten een redelijk parkeerplaatsje vlak bij het oude centrum. Bijkomend voordeel is dat het wandelpad vlak langs de inrit van de parkeerplaats loopt. Natuurlijk bekijken we even het centrum van Kranenburg. De kerk bewaren we voor de volgende keer.

Het eerste deel van het pad loopt - gescheiden door een sloot en een groene strook - evenwijdig met de autoweg. Het loopt rustig, maar niet afwisselend. Rechts van ons liggen weilanden. Het valt op dat ook hier bij de grens de oppervlakte van de weilanden en akkers per boerderij groter is dan in NL.

In Wyler valt het R.K kerkje op. Een oud en een nieuw kerkje staan vlak bij elkaar. Foto's in de hal van het oude kerkje laten zien hoe het kerkje er in de periode 48 en daarna uitzag.
Na Wyler wordt het pad afwisselender. Het stijgt en daalt meer. Meer uitzicht, en na een tijdje grindweg en smalle voetpaden. In de berm bloeit het rapunzelklokje. Op de top van de berg drinken we een kopje koffie bij het pannenkoek restaurant. Daarna zelfde weg terug.

Gedaan: Hoek van Holland - Kranenburg.

naoberpad: Elten - Emmerik

In Elten kunnen we vlak bij het station parkeren. We zijn keurig op tijd, met een paar minuten spelen. Bij de arrivapaal kunnen we, hoewel in Duitsland, gewoon met onze Nederlandse ov-kaart inchecken. Helaas blijkt de trein overvol, we kunnen niet mee.

Dan maar eerst wandelen. We lopen een stukje over de weg evenwijdig aan het spoor, en slaan rechtsaf een weg in die door de landerijen slingert. We komen terug in Nederland. Het miezert licht, maar mijn zomerjas wordt er niet eens echt nat van. Een grintweg tussen de akkers naar links brengt ons bij een klein gehuchtje. We wandelen door het 'Eiland van Gelderland,', tussen de oude bedding van de Rijn, het kanaal van Pannerden, en de Rijn. 

Bij Spijk bereiken we de Rijn. Hier komt de Rijn ons land binnen, en niet bij Lobith, zoals ze me vroeger op school wijs maakten. Maar misschien viel Spijk vroeger wel onder de gemeente Lobith, zoals ze nu onder de gemeente Zevenaar vallen.

Langs de Rijndijk lopen we terug Duitsland binnen.  In de bermflora zien we o.a. knikkende distel en waterjakobskruiskruid.

Rechts van ons wordt ijverig onderhoud gepleegd aan de Emmericher ward, een gebied waar nieuwe natuur bevorderd wordt. 

In Emmerich lopen we nog ruim een kilometer door naar het station. Daar nemen we de trein terug naar Elten.

Veluwe zwerfpad: Dieren - Rheden

Maandag 18 juli 2022.

We waren van plan een stukje in Duitsland van het Grote Rivierepad te lopen, maar officieel hoor ik dan mijn paspoort bij me te hebben. En die ligt thuis. Dan maar een stukje van het Veluwe Zwerfpad. We kiezen voor het stukje Dieren - Rheden: vanmiddag wordt verwacht de 35 graden aan te tikken. 10 km is in de ochtend goed te doen. We parkeren in Dieren bij de synagoge op een kleine parkeerplaats, niet ver van het station. Vandaar pakken we bij het station de route op. Het OV-gebeuren plannen we aan het eind: dat scheelt hitte tijdens het wandelen. En vandaag verwachten ze niet de 38-40 graden die ze voor morgen afgegeven hebben, en de eerste dag van de 4-daagse vervalt, maar 35 graden is nog steeds heet.

De eerste paar straten wandelen we door Dieren, een rustig plaatsje. Dieren is niet groot, en al snel lopen we tussen het groen. Ingezaaide bermen van akkers fleuren de wegranden op. Bij de Hof van Dieren is dat uitdrukkelijk beleid in het kader van ecologisch boeren.

Daarna komen we in de schaduw van de bomen. Geleidelijk wordt het terrein meer geaccidenteerd. De helling in de weg is niet groot maar wel zichtbaar. Onder de bomen is het lekker koel. Het klimmen wordt beloond met een prachtig uitzicht over een heide veld. Met een - voor zandgronden steile - trap gaan we naar beneden. Langs de bosrand lopen we nog steeds in de schaduw. Voor we er erg in hebben zit de 10 km er op, en zijn we bij Rheden. Daar is de bewegwijzering blijkbaar wat veranderd, of niet duidelijk, of wij zien iets over het hoofd. Het station is niet alleen via de NS-wandelroute, maar ook met gezond verstand gemakkelijk te vinden. Na een kwartiertje wachten brengt de trein ons snel terug in Dieren. Het is half een, terug naar de camping.

Nederlands kustpad : Katwijk - Noordwijk

Vrijdag 1 juli 2022 Donderdagmiddag werden hoosbuien verwacht, dus verzetten we onze wekelijkse wandeldag van donderdag naar vrijdag. Overbodig, bleek gisteren, want er kwamen alleen wat lichte miezerbuitjes over trekken.
Terwijl we in Leiden op de bus naar Katwijk wachten, krijgen we een korte stortbui over ons heen. Hopelijk is dat geen voorbode voor de rest van de dag.

Gelukkig is het in Katwijk droog wanneer we uitstappen. De boulevard van Katwijk is lang, en heeft een leuke duinstrook tussen boulevard en strand. Het barst er van de blauwe zeedistel, zeeraket, kruipend stalkruid, slangenkruid en duinaveruit. Die laatste kan ik me niet herinneren eerder gezien te hebben. Ook muurpeper, geel walstro en glad walstro komen volop voor. Ik zie meer kruipend walstro en meer blauwe zeedistel dan in heel het beschermde en goed onderhouden NATURA 2000 Westduinpark in Den Haag. Katwijk heeft zijn natuur op orde.

De boulevard in Katwijk is redelijk lang gestrekt. Het heeft nog een redelijk dorps karakter weten te bewaren. We passeren de oude dorpskerk. Een stukje verderop steken we de Oude Rijn over. Ik had een bord met de start van het Romeinse Limes pad verwacht, maar zie dat niet.

De duinen tussen Katwijk en Noordwijk heten de Coepelduinen. We zien aardig wat bolvormige duinen om ons heen. Een goede oefening voor onze geplande vakantie in Oostenrijk. Ook in deze duinen zien we de al genoemde planten terugkomen. Daarnaast groeit de duinroos hier volop. Hij is uitgebloeid, en de rozebottels zijn goed te zien. We lopen over een schelpenpad, en stappen lekker door.

In Noordwijk eten we onze lunch. Onder het wandelen hadden we de jas uitgetrokken, maar nu we stilzitten trekken we die toch weer aan. De boulevard in Noordwijk straalt net zo'n rustig karakter uit als die in Katwijk, alleen worden we halverwege even het dorp in gestuurd vanwege een groot hotelcomplex. Bij de vuurtoren van Noordwijk nemen we de bus terug naar Leiden.

Gewandeld: Hoek van Holland - Noordwijk

Nederlands kustpad deel 2: Wassenaarse slag - Katwijk aan Zee.

Donderdag 17 juni 2022

Bus 44 brengt ons in drie kwartier van Den Haag Centraal naar Duinrel in Wassenaar. Vandaar is het nog ruim een half uur lopen naar het beginpunt van de wandeling. Bij de plek waar de route de weg van Wassenaarse slag kruist, aarzelen we even. Gaan we terug naar de steenrode orchis die we vorige week zagen om wat extra foto's te maken? De melding van deze plant op waarneming.nl zou door een expert onderzocht worden. We besluiten het niet te doen.

We wandelen naar het noorden, richting Katwijk. Al snel steken we het fietspad over, passeren een hek en lopen door het mulle zand. Op de eerste 'blanke top der duinen' kijken we neer op een olifantspaadje door een natte duinvallei. Met het blote oog kan ik de orchideen zien staan. Maar een bordje "geen toegang - kwetsbaar gebied" legt uit dat het niet de bedoeling is dit paadje te gebruiken. We worden om het gebied heen geleid.
Even later lopen we door een uitloper van het natte duindal. De vleeskleurige duinorchis groeit hier prima. Er groeit ook de steenrode orchis. Volgens de obsidentify app. In mijn meest recente versie van Heukels vind ik onvoldoende houvast voor de determinatie. Ik neem met mijn fototoestel foto's.

Voor liefhebbers van orchideeen is deze wandeling een feest. De ene natte duinvallei volgt na de andere. Naast de twee genoemde orchideen zien we ook de gevlekte rietorchis. Kruipwilg, watermunt, waterpunge, ogentroost en gewone vleugeltjesbloem ontbreken niet. Het mulle zand werkt op de duur vermoeiend. Ook het omhoog klimmen in de hete zon doet iets met vermoeidheid. Prima oefening voor de bergen, houden we onszelf voor. Het laatste idee is om met de vakantie naar Oostenrijk te gaan, al is dat nog niet zeker.

Meer naar het noorden komen we walstrobremraap, rode bremraap en rood guichelheil tegen. In Katwijk nemen we de bus naar Leiden, en de trein naar Den Haag. De terugweg gaat sneller dan de heenweg.

Nederlands kustpad 2: Waalsdorpervlakte - Wassenaarseslag.

Donderdag 9 juni 2022

De stukjes Pelgrimspad 1 en 2 die we nog open hebben staan, lenen zich allebei meer voor een korte vakantie dan voor een autorit vanuit huis. Het Biesboschpad willen we nog even bewaren, misschien dat Klaas dat verder met ons wil lopen. De bus brengt ons snel naar de Waalsdorperweg, waar we vlak voor het NATO hoofdkwartier en het TNO langslopen. Vandaag lopen we zonder boekje, dat hebben we uitgeleend. Maar met de stickers als wegwijzers én de route gedownload op mobiel moet dat geen probleem zijn.

Bij het begin van de wandeling zien we gelijk bekende duinplanten als slangenkruid, kromhals en veldhondstong. Een verdwaalde steenanjer oogt mooi. Het pad naar boerderij Meijendel was de vorige keren dat we het liepen, een zoekplaatje, en ook nu slagen we er in om ergens een afslag te missen. Met de GFX download zijn we snel weer 'on track'.

Vanaf Meijendel is de route prima aangegeven. Jammer genoeg voert de route niet door de libellenvallei. Net hiervoor slaan we rechtsaf. (routebeheerder: tip!). We wandelen een fors stuk evenwijdig aan het fietspad naar Wassenaarseslag. Pas vlak bij Ganzenhoek maken we een omweg. Tot onze aangename verrassing lopen we langs twee duinplassen. De eerste kent voedselrijke grond, maar de tweede kent arme grond. Onmiddelijk herkenbaar aan de groei van orchideen. Ik zie vleeskleurige (duin)orchis, en Jos stijve ogentroost. Mijn obsidentify app herkent een orchidee als steenrode orchis. Bij een uitstapje een paar weken geleden werd dezelfde orchidee op mijn mobiel als steenrode orchis herkend, terwijl die zelfde orchidee op de mobiel van een medewandelaaar werd herkend als vleeskleurige orchis.
Ik doe geen poging met de hand te determineren.

Ons oorspronkelijke idee was Katwijk aan Zee, maar bij Wassenaarseslag besluiten we naar Duinrel te lopen. Daar nemen we de bus naar huis.

Excuses voor de kwaliteit van de foto, ze is van mijn mobiel i.p.v. mijn fototoestel.

Pelgrimspad 1: Brakel - Nederhemert-Noord

Donderdag 2 juni 2022


Zonder probleem parkeren we onze auto zonder probleem vlak bij de bushalte Hofweg in Nederhemert-Noord. Helaas blijkt de bus net vertrokken. In plaats van een uur te wachten op de volgende, besluiten we de route in omgekeerde richting te lopen. Dat betekent wel dat we het OV-traject aan het eind van de dag plaatsen.

We steken de provinciale weg over en gelijk lopen we op een asfaltweg waar het heerlijk rustig is. Aan weerskanten van de weg liggen weilanden. In de bermen groeien alle bekende planten die in stikstof-rijke gebieden algemeen zijn. Langs de slootkant groeit gele lis, een van de twee soorten lis die in NL voorkomen. De andere soort is de stinkende lis, een tuinplant die in het zuiden van het land zeldzaam verwilderd wordt aangetroffen.
We reflecteren wat over bijbelteksten als :
"Als een lelie onder de doornen, zo is Mijn vriendin onder de dochters.", en:
"En wat zijt gij bezorgd voor de kleding? Zie de leliën in het veld, hoe zij groeien; zij arbeiden niet, en spinnen niet"
Pas thuis bij het schrijven van het verslag, zie ik dat de lissen niet in de Leliefamilie (Liliaceae) zitten, maar een eigen Lissenfamilie (Iridaceae). Tot zover mijn plantenkennis. Zucht.

We volgen een graskade langs de Drielsche Wetering, die begint als een gewone sloot en geleidelijk breder wordt. Zwanen, futen zwemmen op en in het water. Zwaluwen en een roofvogel vliegen hoog in de lucht terwijl we op een brugje onze boterhammen eten.

We passeren Aalst, een rustig plaatsje. Na Aalst duiken we een natuurgebied in. De routebeschrijving in woorden stelt ons een paar keer voor raadsels. Tegen het eind blokkeert een kudde paarden met veulens bijna het overstapje om de wei uit te komen. Daarna volgen we de asfaltwegen. Een stuk uiterwaard laten we liggen, o.a. vanwege de tijd, maar ook omdat we geen zin hebben om op het laatste moment door bijvoorbeeld een kudde grazende koeien te worden tegen gehouden.

In Brakel vinden we een bushalte, vlak bij de kerk. We moeten drie kwartier wachten. Dat scheelt niet veel van het kleine uur wat we in Nederhemert-Noord hadden moeten wachten. We oefenen geduld. Het zal dan half vijf zijn. Vijf minuten voor de tijd controleer ik de 9292 app nog een keer. De rit staat doorgestreept: blijkbaar vervallen. De eerstvolgende verbindingsmogelijkheid vertrekt een uur later, half 6. Die reis bevat dan wel 4 keer overstappen. Dat is een van de problemen als je het OV-deel aan het eind doet: je weet niet op wat voor problemen je stuit. Bussen kunnen opeens niet rijden, een lijn die overdag elk uur rijdt, kan na de avondspits opeens niet meer of maar eens in de 2 uur rijden. Terwijl we onze alternatieven afwegen komt, drie minuten na de geplande tijd, het busje opeens toch aanrijden. Blij stappen we in.

Gedaan:
Amsterdam - Nederhemert-Noord: 160/ km
Te gaan: Nederhemert-Noord - Den Bosch: 206-160=46 km.

Pelgrimspad 1: Woudrichem - Brakel

Donderdag 12 mei 2022. Het OV in deze regio is niet ideaal voor onze doelen. Van Brakel kunnen we de pont naar Vuren nemen, dan een bus naar Gorichem, en dan een bus naar Woudrichem. Benodigde tijd: 2 uur.
Een alternatief is Rijswijk - Brakel, waarbij we het stukje van Woudrichem naar Rijwijk open laten als wandelingetje bij een familiebezoek in de Alblasserwaard. Maar die doet er ook 2 uur over, omdat die met bus - trein - bus via Breda en Tilburg loopt.

Het pontje bij Brakel vaart frequent en is niet duur. Wel pinnen, contant betalen is er niet bij. In Vuren lopen we 10 minuten en moeten een half uur wachten op de bus. In Gorichem besluiten we niet de bus naar Woudrichem te nemen, maar zelf naar het pontje te lopen. Dat stuk hebben we al een keer gelopen. Vandaag in de herhaling. De veerboot naar Woudrichem is groter dan het veer naar Vuren. Jos maakt een babbeltje met een paar Britse fietsers die in Delft kamperen.

In Woudrichem pakken we direct de route weer op. Uit allerlei panelen wordt duidelijk dat Gorinchem, Woudrichem, slot Loevestein en fort Vuren belangrijke schakels in de oude Hollandse Waterlinie waren. In het begin is de route duidelijk aangegeven, maar bij de rand van Brakel raken we het spoor letterlijk bijster. Op de een of andere manier liepen we daar op de stickers van een ander pad. Met een GFX download geraken we weer op het goede pad. We volgen hier een paar kilometer dijk langs de afgedamde Maas. Volgens een informatiepaneel wordt de dijkflora dankzij een gericht maaionderhoud gespecialiseerd in 'zeldzame soorten'. Ik zie er geen knikkende distel, aardbeiklaver, veldsalie of heksenmelk. Wel beemdkroon, maar die beschouw ik niet als zeldzaam. Daarnaast is er best een redelijke variatie met groot streepzaad, kleine klaver, rode klaver, witte klaver, gewone smeerwortel, rolklaver, margrieten, en andere vrolijke bloeiers.

Het pad voert ons vanaf de dijk linksaf de polder in. Volgens het boekje is die route in het broedseizoen afgesloten, maar dat lijkt verouderde informatie. Maar wanneer we op schotse hooglanders met jongen stuiten, keren we om en volgen toch maar de dijk.

Voorbij een brug over de Afgedamde Maas verzwikt Jos bijna haar enkel. Gelukkig kan ze doorlopen.

Minder leuk is dat een mooi stuk van de route langs een paar oude 'wielen' is afgezet. We worden over een fietspad gestuurd. En tot onze aangename verrassing ontdekken we juist in de berm van het fietspad grote ratelaar en vleeskleurige orchis. Daarna is het een paar kilometer doorbijten naar Brakel.

Gedaan: Amsterdam - Brakel, 147 km
Nog te gaan: 206-147 = 59 km (waarvan we de laatste 9 al gedaan hebben). Er komt schot in.