Pelgrimspad 2: Den Bosch - Fort Isabella.

 Pelgrimspad 2: Den Bosch - Fort Isabella

Woensdag 10 maart 2021

Onze caravan krijgt een servicebeurt bij de leverancier in Boxtel. Mooie gelegenheid om, terwijl zij onze caravan nakijken, het eerste stukje van "Pelgrimspad deel 2" te lopen. 

We parkeren even ten zuiden van Fort Isabella. Daarna lopen we naar het fort. Er wordt druk aan restauratie gewerkt, en we missen informatiebordjes. Het fort dateert uit de tijd van de 80-jarige oorlog. Dat is duidelijk aan de vorm te zien. Het fort is genoemd naar aartshertogin Isabella, hertogin van Brabant, en dochter van Koning Philips II van Spanje. Ondanks de verbouwingswerkzaamheden kunnen we het voormalige fort oversteken en de beginnen we aan onze eigenlijke wandeling. 

Via een klein stukje park of bos komen we bij een voetgangersbrug over het spoor en de snelweg. We lopen langs het riviertje de Dommel. Bij een aantal oude kanonnen van 'Vesting Vught' nemen we een paar foto's. 

Even verderop wordt druk aan het onderhoud van de vestingwallen gewerkt. Mannen met boren zijn druk in de weer. Er hangt een leuk spandoek: Hier werkt de moerasdraak aan zijn vesting.

Het leuke van deze aanlooproute naar Den Bosch (we lopen dit stukje in omgekeerde richting) is dat we niet eerst door eindeloze, saaie buitenwijken moeten voor we bij het historische centrum van Den Bosch komen. We passeren drie kerken: de Sint Catharinakerk, de Sint Janskathedraal, en 'Hart voor onze Stad'. De Sint Jans is natuurlijk de bekendste. Er is van 1220 tot 1530 aan gebouwd. Over lange termijnplanning gesproken.

Al deze drie monumentale panden staan in de steigers. 

Even voor het station scoren we bij bakker de Groot een paar Bossche bollen. Volgens een Bosschenaar is dat de beste bakker van de stad als het om de bollen gaat. Daarna zien we met schrik dat de tijd vliegt, dus via een kortere route lopen we terug naar Fort Isabella en de auto. De caravandealer belt dat onze caravan klaar is. Op de terugweg begint het te waaien, en hoe meer we naar het westen komen hoe natter het wordt. We zijn blij dat we het tijdens de wandeling lekker droog was.

Vandaag gewandeld: 4,0 km.
Gedaan: 49,9 + 4,0 = 53,9km.
Te gaan: 276,5 - 53,9 = 222,6 km.

Pelgrimspad Paapse Veer - Aarlanderveen

 Woensdag 3 maart 2021.

We parkeren in de Dorpsstraat in Aarlanderveen. In theorie is het nog volop lock down, maar het was toch aardig druk op de weg. Het was mistig toen we van huis vertrokken, en dat is het, ondanks de belofte van zon vanmiddag, nog steeds als we uitstappen. 

In verband met de lock down willen we geen openbaar vervoer gebruiken, in plaats daarvan wordt het 'heen en weer', of, meer in de stijl van het pelgrimspad, een 'rondje rond de kerk'. 

Vanuit de Dorpstraat steken we de provinciale weg N231 over. In plaats van rechtsaf te slaan, gaan we rechtdoor het Noordeinde op. We lopen over een niet al te drukke, maar zeker ook geen rustige weg. Links en rechts staan woonhuizen en bedrijven. Rechts passeren we een christelijk gereformeerde kerk en links een Rooms Katholieke kerk. Geleidelijk wordt de weg wat rustiger. Bijna uitgebloeide sneeuwklokjes, krokusjes en narcissen zorgen voor vrolijke kleuren. Aan het eind slaan we rechtsaf de Korteraarseweg in. De weg maakt een bocht en we lopen door Korteraar, net als Aarlanderveen een langgerekt lintdorp.

Aan het eind van het dorp buigt de weg naar links. Veel huizen dragen een naam: 'Vertrouwt op God' of 'Voetje voor voetje'. Door Paapse Veer lopen we over de parallelweg van de N302 naar het officiële beginpunt van ons dagtraject. Daar duiken we 10 meter het weiland in en genieten van onze meegebrachte boterhammen. Een aantal schapen kijkt vanuit hun weiland nieuwsgiering naar ons: Zie je dat, die mensen eten geen gras, die eten iets bruins!

We mogen over een hekje klimmen, wat altijd heerlijk ondeugend voelt, en lopen over een graskade. Langs de slootkant van de ringvaart staan paarse dovenetel en speenkruid volop in bloei. In het water zwemmen ganzen, zwanen, bergeend, kuifeenden, wilde eenden en verschillende futen-paren. En nee, 'wilde eend' betekent niet dat de andere eendensoorten tam zijn.

Na 11 km zijn we terug in Aarlanderveen. Het was lekker om weer eens echt de benen te strekken. Het eerste stukje van Pelgrimspad 1, Amsterdam - Den Bosch, zit er op.

Pelgrimspad 1: 5,3 km

Deltapad: Domburg - Westhove

 Dinsdag 16 februari 2021.

Het is nog steeds Covid-19 lockdown. Maar een van ons tweeën mocht bij mijn schoonvader op bezoek voor zijn 94e verjaardag. Wat we wel allebei mogen, is wandelen. We parkeren weer bij kasteel Westhove, en wandelen nu het stukje naar Domburg heen en weer. Het heeft de afgelopen week gesneeuwd en gevroren, en we zijn blij weer even de benen te kunnen strekken zonder uit te hoeven kijken voor uitglijders. Het is ook een tijd geleden dat we 'echt' gewandeld hebben. Wel hebben we bijna elke week een midweekwandeling door Den Haag gemaakt, maar zo een stuk buiten de stad voelt toch 'echter', meer als 'natuur'.

Het is grijs, en er staan redelijk wat auto's op de parkeerplaats. Vanaf de parkeer plaats zien we een prima reconstructie van een mottetoren. Hoewel prima? We hebben onze twijfels bij het pannendak. Wanneer werden die gemeengoed? 

Wanneer we naar het kasteel toe lopen, zien we de kenmerkende bladeren van de Aronskelk al boven de grond uit steken. Die zullen in de week voor de sneeuw al zijn opgekomen. 

In de Manteling, het natuurgebied bij kasteel Westhove, zien we sneeuwklokjes volop in bloei staan. De krokusjes tonen hun gele bloemen, en de narcissen staan klaar om dat voorbeeld te volgen. Wat we nog niet zien, zijn de sleutelbloemen. Jammer, maar daarvoor zijn we echt te vroeg.

Tegenover Stella Maris, voormalig koetshuis en nu museum, slaan we een smaller pad in. Via een dubbele wandelsluis komen we op landgoed Hoogduin. Hier is het afgelopen met de stinzenplanten. We wandelen door echte duinbossen. Het pad is hier niet goed aangegeven, en we zien een afslag naar links over het hoofd. Gek genoeg blijft de beschrijving in het boekje min of meer kloppen: we komen wel bij Domburg uit. Maar de markering ontbreekt. 

We komen uit bij de boulevard. We passeren een standbeeld van een dame met hond, en bekijken het monument van de gevallen Noorse en Belgische commando's en Britse mariniers die tijdens de bevrijding van Walcheren in 1944 gesneuveld zijn. We wandelen verder. Pas aan het eind van de boulevard zien we voor het eerst weer een wit-rode sticker van ons Kustpad.  Hier maken we rechtsomkeert en volgen aan de hand van het boekje en de stickers de weg naar kasteel Westhove. Ook nu is de markering gebrekkig, maar met de kennis van de heenweg goed te volgen.

Omdat we geen kaart afstrepen - we lopen maar een gedeelte van een kaart - blijft het aantal gelopen kilometers onveranderd.

Midweekwandeltocht nummer 3

 31 oktober 2020

Het is coronatijd, en we hebben de LangeAfstandWandelpaden even "on hold" gezet. Want de LAW's zijn het handigst in de vorm: lopen, en terug met het OV. En dat kunnen we tijdens de "Lock down light" beter vermijden.

Al decennia worden er in Den Haag op woensdag de "midweekwandeltochten" georganiseerd. Alle routes beginnen en eindigen bij zwembad de Waterthor in Den Haag. In de coronatijd worden de routes op de site gezet. Deze route loopt door Solleveld.

In afwijking van de andere wandelverslagen, bevat deze alleen een kort fotoverslag van route nr 3.

Deltapad - Kasteel Westhove - Oranjezon

Vrijdag 9 oktober 2020

Na een familiebezoek rijden we naar kasteel Westhove. De TomTom kent wel het kasteel, maar stuurt ons een doodlopende weg in. Dan maar met gezond verstand. De parkeerplaats is ruim. Het is nog geen 1 november, en we moeten betalen. De prijs is relatief fors: 6 euro. 

Naast de parkeerplaats verrijst een soort middeleeuwse wachttoren, leuk om te zien.

Het pad is hier gemakkelijk op te pakken. We lopen door overwegend eiken bossen. In de wandelgids staat keurig uitgelegd dat de bewoners in de gouden eeuw hier parkbossen aanlegden. De paden zijn vaak vrij recht. Zijn deze rechte lanen een overblijfsel van deze parken? We zijn hier nu in het najaar, maar in het verleden hebben we hier ook een in het voorjaar gewandeld. Wat het boekje schrijft over stinzenplanten, klopt. Wat betreft de sleutelbloemen kan ik er aan toevoegen dat waar de normale stengelloze sleutelbloem meestal lichtgeel is, in deze bossen de stengelloze sleutelbloem ook lichtroze, rood of wit kan zijn.

De eikenbossen zetten zich hier en daar voort tot aan het open duin, waar de zeewind vrij spel heeft.  Het is lekker de frisse zeewind te voelen. Deze hele week was nat, somber en grijs. Vanmiddag is het zonnig en licht, al kruipt er geregeld een wolk voor het zonnetje.

We komen nog een fietser tegen die nauwe familie van ons is. Met donkere zonnebril en in een stevige zwarte kleding had ik hem niet herkend.

Het bos is redelijk gevarieerd. Naast zomereik zie ik ook kastanje en verschillende andere bomen ruim voorkomen. De kastanjes op de grond geven een mooi herfsttafereel.

We wandelen door naar Oranjezon. I.v.m. de opkomende tweede golf van het covid-19 virus wilden we niet met het ov terug gaan, we wandelen langs het fietspad terug.

Overigens, als we wel met de bus terug hadden willen rijden, hadden we een verrassing gehad, want de bushalte die op het kaartje bij Oranjezon getekend staat, is verdwenen.

Gewandeld: 153,9 + 5,4 = 159,3  km

Te gaan: 195,1 - 159,3 = 35,8 km

GR5: Melissant - Herkingen.

Dinsdag 22 september 2020

We parkeren in Herkingen, bij de haven. Vorige week woensdag hebben we een eerste poging gedaan in Herkingen te parkeren en met de bus naar Melissant te gaan. Dat mislukte toen. Bus 138 vertrekt volgens 9292.nl en volgens de halte om 10:35 uit Herkingen. We staan er keurig om 10:28. Met ons nog twee anderen. We wachten tot 10:45 tevergeefs. De bus van 10:35 de elektronische aankondiging vervalt gewoon.

Een van de twee anderen vertelt dat de bus door vrijwilligers wordt gereden. Geen vrijwilliger? Dan geen bus. Dat snap ik, maar 9292: is die dan niet uit de planning te halen?

Opnieuw terug naar huis, vergeefse poging nummer 2? Dapper besluiten we vanuit Herkingen heen en weer te lopen. Dat is 16 kilometer, zo'n 4 kilometer boven onze normale afstand. Het is nog mistig als we op weg gaan. We lopen onder aan de dijk, het gras op de dijk was vorige week te lang om vlot over te lopen. Over het asfalt van het fietspad stapt het lekker door. Jammer is alleen dat we niets zien van de slikken van Goeree aan de buitenkant van de dijk. Nou ja, het is toch mistig. Langzaam breekt het zonnetje door. De temperatuur stijgt. Zomerjas en vest verdwijnen in de rugtassen. Een enkele auto of fietser passeert ons. Rust. Voor randstedelingen zoals wij: heerlijk. 

Halverwege het traject eten we onze lunch op een bankje op de dijk. Geel Jakobskruiskruid is de meest opvallende bermbloeier.

Ook het tweede deel lopen we onder aan de dijk. Uit voorzorg / noodzaak, want het hek, voorzien van een duidelijke route sticker, zit op slot. Dit stuk van de route is drukker: meer fietsers. We volgen het fietspad, dat tegen het eind van de dijk afwijkt. We controleren ons traject op de kaart in het boekje en op google maps. Het fietspad is een mooier traject dan de dijk, en leidt wel naar de parkeerplaats waar we de vorige keer gestaan hebben. Het is iets langer. maar we gaan er voor.

Het is nu wel drukker met fietsers. Het fietspad is maar smal, 1 fiets breed, en we moeten dan ook regelmatig van het beton af het gras in om fietsers te laten passeren. 

Links van ons liggen de slikken van Goeree, maar ze zien er meer uit als goed onderhouden weilanden. Ik had gehoopt op de paars-witte bloemen van zulte of rode zeekraal, maar alles wat ik zie is gewoon groen gras. Heel in de verte grazen wit-zwart gevlekte runderen. We komen bij wat bos. Een smal pad voert ons hier door. In de berm groeit watermunt en stijve ogentroost. Links van ons moeten waterplassen liggen. Volgens het kaartje moeten er ook paden naar toe zijn. Maar niets van dat alles. Pas aan het eind, vlak bij de parkeerplaats, zien we een klein doorsteekje. Mooi uitzicht, maar floristisch niet interessant.

Zelfde route terug. Waar eerst alleen in de verte koeien te zien waren, grazen nu Konikpaarden. Nu wandelen we wel deels over de grasdijk. Rechts zien we nu meer slikken, met inderdaad zeekraal. Zulte zien we pas als we op een terrasje bij de watersporthaven in Herkingen moe onder uitzakken.

Gelopen: 44,9 + 8,7 = 53,6 km

Te gaan: 65,6 - 53,6 = 12 km

Maas-Niederrheinpad: Plasmolen - Maartenshoeve

Maandag 7 september 2020

We parkeren de auto langs de provinciale weg bij de bushalte. Daar is een handige kleine parkeerplaats. We steken de weg over en verdwijnen direct in het bos. De begroeiing is hier anders dan bij de vorige wandelingen. Klit zag ik de afgelopen dagen niet, en de gewone hennepnetel weinig.  Hier groeien ze samen met de gewone salomonszegel. Verderop determineert mijn app een plantje met de naam waterpeper. Ook het bomenbestand is anders. Meer beuk en sporkehout.

Het landschap kent hier duidelijk hoogteverschillen, we zitten echt op de Nijmeegse stuwwal.

400 jaar geleden was het hele heide- en bosgebied tussen Nijmegen en Mook een grote heideveld, maar nu zijn van de heide alleen nog wat gefragmenteerde delen over. De rest is vooral bosgebied. In 1574 vond in dit gebied de slag op de Mookerheide plaats. De Staatse (Hollandse) troepen werden door de Spaanse troepen, die in de minderheid waren, professioneel in de pan gehakt.

De uitdrukking 'loop naar de Mookerhei' betekent zoiets als: loop naar de maan.

Verderop komen we langs het pad nog twee schansen tegen, de Mookerschans en de Heumense schans. De Mookerheide is druk met wandelaars. Hier loopt ook het streekpad Nijmegen, een Airborne pad, het pieterspad en een "Walk of wisdom". Blijkbaar zijn er veel mensen op zoek naar wijsheid, want dit pad is populair. Bijbels gezien geldt: wijsheid vraag je aan God, en God wil die altijd geven.

Het airbornepad is wel interessant, we komen geregeld informatieborden tegen over de piloten en de 82e Amerikaanse luchtlandingsdivisie.

Voorbij de Heumenseschans wordt het even zoeken. Kaart en route lijken niet met elkaar te kloppen. Zal wel aan mij liggen. Gelukkig heb ik de kaart op mijn mobiel gedownload. Daarmee is het gemakkelijk het goede pad aan te houden. Het pad loopt hier op de terugweg veel gelijkmatiger dan op de heenweg. Minder afwisselend, wel makkelijker. We drinken een kopje thee op het terras van 'Het Zwaantje'. Voor de lijn misschien niet heel verstandig, misschien niet heel wijs, maar wel heel lekker. Daarna is het vooral rechtdoor. Immer gerade aus. Oh nee, we zijn nog niet in Duitsland. Dat komt pas bij de volgende wandeling.

Gewandeld: 164,7 + 11,8 = 176,5km

Maas-Niederrheinpad: Gennep - Plasmolen

Vrijdag 4 september 2020

Onder een grijze lucht parkeren we de auto opnieuw op de Genneperhuisweg in Gennep. Het is het laatste parkeerplekje. De buienradar had een half bewolkt - half zonnige lucht beloofd, maar dit ziet er toch echt uit als 100% grijs. 

We wandelen door het centrum van Gennep, langs de Catharina toren, en door een gerestaureerde stadspoort. Stel u daar niet te veel van voor. We volgen een kilometer lang een asfaltweg door de uiterwaarden. De berm toont niet veel interessante planten, helaas. Toch is de weg niet saai, want om de xxx meter staat een informatiebord over de geschiedenis van het Genneperhuis: Romeinse uitkijktoren, versterking tegen de vikingen, fort in de 80-jarige oorlog, en verwoest bij de Franse aanval op Nederland in 1672. 

Als we bij de ruine komen, is het inderdaad niet meer dan dat: een ruine. Er zijn nog wat oude voetstukken van muur te herkennen, maar dat is ook alles. De Franse legers hebben de verwoesting in 1672 niet met de Franse slag aangepakt. Er bovenop staat een kleine uitzichttoren. Die beklimmen we even. Een mooi uitzicht over de plek waar de beek de Niers in de Maas uitkomt is onze beloning. 

Rondom de ruine is men begonnen een aantal oude verdedigingswerken te herstellen. Een paar oude watergangen zijn opnieuw uitgegraven. Zo te zien groeien ze langzaam dicht. De waterplanten kan ik zonder bloei niet goed thuisbrengen, mogelijk watergentiaan. Eenmaal zie ik langs de oevers watermunt. 

Daarna voert de route ons langs Milsbeek naar de Mokerplas. Voorzichtig spiekt het zonnetje af en toe tussen de wolken door. Nee, de Mokerhei komt pas bij een volgende wandeling. De Mokerplas is een recreatieplas. Elk van de jachten in de jachthaven zien er uit alsof ze meer dan 3 van mijn oude jaarsalarissen kosten. In Plasmolen eten we een ijsje, in een stralend zonntje op het terras van Crevers ijssalon. Uitstekend zaakje.

Gewandeld: 151,6 + 13,1 = 164,7 km

De Maasduinen zitten er op. We zijn bijna bij de Duitse grens.

Maas-Niederrheinpad: Afferden - Gennep.

Woensdag 2 september 2020

We parkeren in Gennep bij de brug over de Niers. De bushalte is op de brug. Ik sta nog verbaasd naar het scherm van mijn mobiel te kijken, waar de 9292 app me aanraad via Nijmegen te rijden met twee keer overstappen, zodat we om half twaalf in Afferden kunnen zijn, als de bus naar het zuiden komt aanrijden. Snel stappen we in. Jos vraagt voor de zekerheid nog even aan de chauffeur of de bus naar Afferden gaat. Dat doet hij. Bij de bushalte voor de veerpont naar Boxmeer stappen we uit. Kwart over tien, geen half twaalf. Even de weg oversteken en we zijn in Afferden. 

De route voert ons snel het dorp uit. In de berm groeien bekende ruigtekruiden als boerenwormkruid, perzikkruid, vlasbekje en zwarte nachtschade, maar ook grijskruid. Die laatste zie ik in het westen niet, of ik moet hem over het hoofd gezien hebben, wat niet onmogelijk is. We wandelen het bos in, en bereiken na een tijdje de Quin, een natuurgebied met veel heide. Tevergeefs speur ik naar duivelsnaaigaren, een parasitaire plant op heide die ik op al omze heidewandelingen nog niet tegen gekomen ben.

Op het Quin komen we de eerste pipawa's, Pieterpadwandelaars tegen, onze buurtjes op de camping. Ze zijn daarmee de eersten, maar zeker niet de laatsten. We tikken een mooi eindtotaal van 26 pipawa's aan. Het Pieterpad is duidelijk onverminderd populair. 

We passeren een kudde schapen. In dit gebied moet ook een kudden geiten grazen, maar die drukken even hun snor of sik. 

We passeren onze camping, TheTurnery. Voordat we het weten lopen we onder de A77 door. Daarna moeten volgens de wandelgids het Pieterpad en het Maas-Nierderrheinpad uit elkaar gaan. Dat punt laat op zich wachten. We komen bij een punt waar de bewegwijzering niet te vinden is. Jos ziet in het boekje dat we hier de gele paaltjes moeten volgen. Ik kom tot de conclusie dat het Pieterpad niet meer door Gennep loopt, maar buiten Gennep om de route van het Maasniederrheinpad volgt.

In Gennep gekomen, vinden we het voor vandaag genoeg. De kaart is nog niet klaar, maar het volgende traject zou 8 kilometer lang zijn. We tracteren onszelf op thee met Limburgse vlaai. Op een terrasje in het oude centrum genieten we er van. We genieten ook van de oude gebouwen, zoals het oude stadhuis met een ooievaarsnest dat voorkwam in 'beleef de lente'.

Gewandeld: 141,2 + 6,4 = 151,6 km

Maas-Niederrheinpad: Nieuw Bergen - Afferden.

 Maandag 31 augustus 2020.

We parkeren in Afferden op het dorpsplein. Onderweg naar de bushalte passeren we de kerk, met een toren uit de `13 eeuw. De bus brengt ons in 6 minuten naar Nieuw Bergen. Waar het vanmorgen bij het opstaan nog regende, is het nu droog. Een van de makkelijke dingen aan het Maas-Niederrheinpad is dat alle trajecten met een half-uursdienst verbonden zijn. In Nieuw Bergen weten we het pad nog van zaterdag.

We volgen het pad langs de heide. Rechts van ons moet het eendenmeer liggen, maar daar zien we weinig van en zeker geen eenden. Daarna het bos in, de "Eckeltse Bergen". Rechts van ons is heide, links bos. Het woord Bergen is wat overdreven, heel hoog wordt het niet. De lucht laat zelfs af en toe een zonnetje zien. 

De samenstelling van het bos is hetzelfde als afgelopen zaterdag: Zomereik, amerikaanse kers, braam, lijsterbes, ruwe berk, en els. De kruidlaag ontbreekt grotendeels. Op een plaats leidt het pad ons langs een knuppelpad of vlonderpad. In de modder groeit zwart tandzaad en wolfspoot. 

We lopen door de "Duvelskuul", een laag gebied met twee meertjes. 

Bij een kapelleke, het "Poaterskapelleke", houden we even rust. Het pad voert ons verder naar de rand van Afferden, om bij het begin van het dorp af te slaan en een omweg van zo'n vijf kilometer te maken. Wel een mooi stuk over de kam van een paraboolduin. 

Terug in het dorp willen we een brood halen bij de bakker. Jammer, die is dicht.

Gewandeld: 127,9 + 13,3 = 141,2 km