Pelgrimspad 1: Zwammerdam - Ringdijk

 Woensdag 12 mei 2021

====================

We parkeren in Zwammerdam vlak bij de brug over de oude Rijn. Een 'Toeristisch Overstap Punt'. De route loopt over de brug, en we zien direct de wit-rode stickers. Die leiden ons langs de 'schuilkerk'. Hij ligt wat van de weg af, wat het fotograferen lastig maakt. Een remonstrantse kerk, gesticht in 1636, en na de Franse wreedheden van 1672 herbouwd.

Even verderop zien we van een afstand de protestantse kerk van Zwammerdam, een gebouw dat door zijn kerktoren beter als kerk herkenbaar is.

De route voert ons langs de rand van Zwammerdam. Rechts van ons zien we verschillende ingangen naar 'Ipse de Bruggen'. Een praatgrage dorpsbewoner vertelt ons dat het een grote instelling voor beschermd wonen is.

We steken een spoorbaan over en lopen onder een viaduct door. Nu komen we tussen de weilanden. Het is lekker zonnig, maar niet te heet, eigenlijk prachtig wandelweer. De berm kent kleine groepjes bomen en struiken, maar ook veel raapzaad, look-zonder-look en fluitenkruid. In de weilanden zien en horen we ganzen, waterhoentjes, zwanen, kieviten, grutto's en scholeksters. Omdat het broedseizoen is, mogen we niet de extra rustige route door de weilanden nemen, en moeten we twee asfaltwegen volgen. Gelukkig blijkt hier niet veel verkeer op te rijden. We slaan linksaf een fietspad in, opnieuw tussen de weilanden door.

We kunnen goed merken dat het voorjaar is, alles bloeit: Witte krodde, hondsdraf, gewone veldsla, echte koekoeksbloem, dotterbloem, gewone vogelmelk en watermunt.

Het laatste stuk van de wandeling loopt over een wat drukkere asfaltweg. Bij de brug, waar we een vorige keer gestopt zijn, wordt gewerkt. Die 50 meter smokkelen we, en we keren rechtsomkeert om dezelfde route terug te volgen.

Het vervolg van het pad leest u hier

Pelgrimspad 2 : Viermannekesbrug - Spoordonk

Donderdag 28 april.

Vannacht en morgen verwacht men regen, dus we willen vanmiddag de voortent van de caravan droog inpakken. Daardoor blijft er vanmorgen weinig tijd voor een lange wandeling. 

We parkeren in Spoordonk op een parkeerplaats vlak bij het wandelpad. Het is zonnig, en we wandelen heerlijk langs de Beerze. Die is hier van een aantal lage stenen dammetjes met kleine stromversnellingen voorzien, in de hoop dat vissoorten toch hogerop kunnen komen om te paaien. Klein probleempje is misschien dat een paar van deze dammetjes geen uitsparing voor een stroomversnelling hebben.

De Beerze kronkelt (meandert) hier naast de oude, gekanaliseerde stroom. Het fluitenkruid begint lekker uit te lopen. In de berm zien we gewone duivekervel, vogelmuur, opnieuw vogelkers, en gewone veldsla. 

Voor we het weten is de wandeling voorbij en zijn we via de andere oever terug bij de auto in Spoordonk.

Terug naar de camping, voortent inpakken en terug naar Den Haag.

Pelgrimspad 2: Kampina - Viermannekensbrug

Dinsdag 27 april 2021

Het is Koningsdag, dus het zal wel druk zijn. We proberen vroeg op pad te gaan, maar toch is het half tien voor we in de benenwagen zitten. We nemen inmiddels vertrouwde landwegen naar het begin van ons traject. Het is nog betrekkelijk rustig, maar toch komen we op een vrij kort stuk drie wandelaars en vier fietsers tegen. 

We passeren een 'verlaten boerderij'. In WO2 hield het verzet hier Duitse soldaten gevangen, maar liet deze vlak voor de bevrijding vrij. De vrijgekomen soldaten gaven de boerderij eigenaren aan, en de twee eigenaren werden door de Duitse bezettingsmacht vermoord.

Verderop komen we in het dal van de Beerze. De loop van dit beekje is fors onder handen genomen. Gedeeltelijk meandert het nu door een drassig veld, maar verderop is het nog bijna helemaal gekanaliseerd. Het is druk met wandelaars. Toch vinden we een plekje om een boterham te eten. We wandelen dezelfde route terug. In een van de natte gebieden zien we nu roze bloemen. Waterviolier, een mooie vondst. Op verschillende plaatsen staat de Amerikaanse vogelkers prachtig wit in bloei.

Het laatste stukje naar de camping loopt over een asfaltweg. De drukte valt hier echt op. De fietsers staan nog net niet achter elkaar in de file.

Het pelgrimspad deel 2 begint bij Den Bosch. Vanaf Den Bosch hebben we nu 29 kilometer gelopen. 

Pelgrimspad 2: Vught

 Donderdag 22 april 2021.

We parkeren bij Fort Isabella, waar we op 10 maart geeindigd zijn. Naast ons staat een autootje met een wat ouder echtpaar dat vandaag hetzelfde traject van het pelgrimspad wil wandelen. 

Bij het voormalige fort steken we een parkje in. Al snel komen we langs een brede vaart, waar het heerlijk rustig wandelen is. In het gras groeien volop pinksterbloemen. Mooi lichtroze van kleur. Het is frisjes, de lucht is grotendeels lichtgrijs bewolkt. Door stevig door te stappen houden we onszelf warm. Het andere echtpaar loopt een eind voor ons uit. We gaan linksaf het bos of park in. 

We wandelen langs drie lunetten. Lunetten zijn kleine maanvormige vestingen die onderdeel zijn van een grotere linie. Ze dateren uit de 19e eeuw. De lunetten zijn nu begroeide eilandjes waar vogels heerlijk  kunnen broeden, ongestoord door uitgelaten honden. 

Er breekt af en toe een zacht zonnetje door. We komen het echtpaar dat op de parkeerplaats naast ons stond, weer tegen en maken een praatje. Ze hebben bijna alle Lange Afstands Wandelpaden in Nederland gelopen. Na de lunch lopen we langs kamp Vught. In WO2 was dit een concentratiekamp naar Duits model. Geen doorgangskamp, zoals de twee andere kampen, maar een waar echt geproduceerd werd. 

We eindigen op het punt waar we op 6 pril 2018 een wandeling begonnen zijn, al oogt het niet bekend. Via een iets kortere route wandelen we naar de parkeerplaats terug.

Pelgrimspad 2: 't Eind - Kampina

Maandag 19-4-2021 Pelgrimspad: Kampina

Vandaag zijn we aangekomen op camping de Rozephoeve. Klein en rustig, zoals we het graag hebben.

Vlak bij de camping begint het Brabants vennenpad. Hoewel het al over vijven is, willen we toch een stukje wandelen. Langs een bos lopen we naar de 'Kampina', een heideveld / grasvlakte waar een aantal loslopende paarden en runderen proberen het gras in toom te houden. De paarden zien  we in de verte grazen, van de runderen zien we alleen de sporen. Het is een prachtig gebied: de route slingert zich tussen vennen en poelen door. Ik zie minstens 3 soorten katjes aan de bomen. 

Het avondzonnetje breekt door en we komen bij een bosrand. Deze bosrand volgen we tot we via een zandweg terug kunnen keren naar onze aanlooproute.

Fotoos zitten er nog niet bij, ik hoop deze later toe te voegen.

Dinsdag 20-4-2021 Pelgrimspad: 't Eind - Kampina

Vanaf de camping lopen we over asfaltwegen tussen bos en campings. De bedoeling is om via een korte weg naar 't Eind te lopen, en dan via de route naar het Kampina gebied te wandelen/ We passeren camping de Parel, een Nivon huis en camping de Reebok. Soms valt onze route een stukje samen met het Brabants vennenpad, een streekpad van ruim 230 km. Het asfalt is druk met auto's en fietsers, maar toch goed beloopbaar. Wanneer we een brede zandweg inslaan, blijven de vele fietsers. Zo rustig als het gisteravond was, zo druk is het nu. In de berm bloeit gevlekte gele dovenetel, winterpostelein, paarse dovenetel en witte dovenetel. We steken een spoorbaan over, en komen op een fietspad dat al even druk is als de zandweg daarnet. Langs de kant staat het Amerikaans krenteboompje uitbundig in bloei. Citroengeeltje en kleine vos vliegen vrolijk rond. Twee oranjetipjes, een oranje en een witte, dartelen om elkaar heen. Waar de eitjes heen moeten weet ik niet, want ik zie nergens look-zonder-look.

Links van ons passeren we kasteel Nemerlaer. Geen verdedigingswerk, alleen een familiekasteel. Het wordt nu  beheerd door een stichting.

Daarna komen we bij een drukke weg. Aan de andere kant ligt 't Eind, een klein gehucht. We keren terug langs het kasteel. We passeren kleine beekjes met zwanen,  Op de zandweg is het nog steeds druk met fietsers. Gelukkig kunnen we nu halverwege een zijpad inslaan. Ook hier is een fietspad, maar zodra we een wandelpad in lopen wordt het rustig. 

We lopen om het Belverstven heen. Het ven is groot, maar we zien maar weinig waterleven. Een paar ganzen verstoren de stilte met hun kenmerkende gak-gak geroep.

De aarde om het ven is zwart, wat meestal vruchtbaar betekent. Ik zoek dan ook niet lang naar zonnedauw. We zijn blij wanneer we op de route uit komen waar we gisteren gelopen hebben. Terug naar de camping en de caravan.

Pelgrimspad: Ringdijk - Reeuwijk

 Woensdag 31 maart 2021

We parkeren om half tien op de Halfweg in Reeuwijk, vlak bij de rotonde waar ons traject van vandaag eindigt. Het is prachtig zonnig weer. We lopen onder de A12 door, en volgen de straat door Oud-Reeuwijk. Geen trottoir, stoep of wandelstrook. De weg is redelijk rustig. Aan allebei de kanten zijn sloten en boerderijen of gewone woonhuizen. Een boerderij maakt met een bordje reclame "het is altijd tijd voor ijs". Ik vraag me af hoe ze zouden reageren als ik er om drie uur s nachts voor zou aanbellen.

De route heet pelgrimspad, maar we zien geen kapel, kerk of kruisje. Alleen een begraafplaats. Na Oud-Reeuwijk lopen we rechtdoor door Tempel. Pas aan het eind van dat gehucht komen we bij de route. 

Hier gaan we over de Ringdijk rechtsaf het weiland in. We lopen over een asfaltpad, dat verderop overgaat in een grasdijk. Hier is het heerlijk rustig. In de lucht en op het water zijn eerst alleen een fuut en een meerkoetje te zien, maar verderop zien we ganzen en horen we grutto's. 

De waterkant kent volop speenkruid, paarse dovenetel, klein hoefblad, raap/koolzaad en dotterbloem. Allemaal prachtige voorjaarsbloeiers. We komen tot rust na de stress rond het overlijden van mijn schoonvader. 

Even over twaalven zijn we terug bij de auto.

Speenkruid

Paarse dovenetel

Dotterbloem

Klein hoefblad

Deltapad: Domburg - "De zeven golven"

Zaterdag 13 maart

We parkeren in Domburg op een van de drie parkeerplaatsen in het dorp langs de duinenrij. We hebben een bezoek aan mijn schoonvader gebracht. Een moeilijk, maar ook mooi bezoek. Hij is geen type om over zijn diepere roerselen te praten, maar sprak nu toch over zijn verlangen naar Jezus.

Vanaf de parkeerplaats lopen we de boulevard en de duinenrij op. We hebben geen boekje bij ons, maar de route loopt gewoon over de kam van de duinenrij. Als we zouden willen verdwalen, zou dat moeite kosten. Een stevige bries waait ons in het gezicht. Op de grond meen ik de rozet van de zeeweegbree te zien. Meestal zie ik die langs straatkanten door het strooien met zout in de winter. 

Het is heerlijk wandelen tegen de wind in. Even dalen we af naar het strand en de golven. Het strand is hier maar smal. De wind waait veel schuim op.

Boven wandelen we verder. In de luwte achter de duinen ligt een golfbaan, en een paar golfers slaan een balletje. Het mikken zal met deze wind wel lastiger zijn. Aan het eind van de golfbaan, bij strandovergang 50a, 'de zeven golven', maken we rechtsomkeert. Met de wind in de rug wandelt het lekker snel door. De duindoorn staat in knop, maar de rozen laten hun frisse groene blaadjes net uitkomen. Of het duinroos, hondsroos of rimpelroos is, kan ik nog niet zien.

Pelgrimspad 2: Den Bosch - Fort Isabella.

 Pelgrimspad 2: Den Bosch - Fort Isabella

Woensdag 10 maart 2021

Onze caravan krijgt een servicebeurt bij de leverancier in Boxtel. Mooie gelegenheid om, terwijl zij onze caravan nakijken, het eerste stukje van "Pelgrimspad deel 2" te lopen. 

We parkeren even ten zuiden van Fort Isabella. Daarna lopen we naar het fort. Er wordt druk aan restauratie gewerkt, en we missen informatiebordjes. Het fort dateert uit de tijd van de 80-jarige oorlog. Dat is duidelijk aan de vorm te zien. Het fort is genoemd naar aartshertogin Isabella, hertogin van Brabant, en dochter van Koning Philips II van Spanje. Ondanks de verbouwingswerkzaamheden kunnen we het voormalige fort oversteken en de beginnen we aan onze eigenlijke wandeling. 

Via een klein stukje park of bos komen we bij een voetgangersbrug over het spoor en de snelweg. We lopen langs het riviertje de Dommel. Bij een aantal oude kanonnen van 'Vesting Vught' nemen we een paar foto's. 

Even verderop wordt druk aan het onderhoud van de vestingwallen gewerkt. Mannen met boren zijn druk in de weer. Er hangt een leuk spandoek: Hier werkt de moerasdraak aan zijn vesting.

Het leuke van deze aanlooproute naar Den Bosch (we lopen dit stukje in omgekeerde richting) is dat we niet eerst door eindeloze, saaie buitenwijken moeten voor we bij het historische centrum van Den Bosch komen. We passeren drie kerken: de Sint Catharinakerk, de Sint Janskathedraal, en 'Hart voor onze Stad'. De Sint Jans is natuurlijk de bekendste. Er is van 1220 tot 1530 aan gebouwd. Over lange termijnplanning gesproken.

Al deze drie monumentale panden staan in de steigers. 

Even voor het station scoren we bij bakker de Groot een paar Bossche bollen. Volgens een Bosschenaar is dat de beste bakker van de stad als het om de bollen gaat. Daarna zien we met schrik dat de tijd vliegt, dus via een kortere route lopen we terug naar Fort Isabella en de auto. De caravandealer belt dat onze caravan klaar is. Op de terugweg begint het te waaien, en hoe meer we naar het westen komen hoe natter het wordt. We zijn blij dat we het tijdens de wandeling lekker droog was.

Vandaag gewandeld: 4,0 km.
Gedaan: 49,9 + 4,0 = 53,9km.
Te gaan: 276,5 - 53,9 = 222,6 km.

Pelgrimspad Paapse Veer - Aarlanderveen

 Woensdag 3 maart 2021.

We parkeren in de Dorpsstraat in Aarlanderveen. In theorie is het nog volop lock down, maar het was toch aardig druk op de weg. Het was mistig toen we van huis vertrokken, en dat is het, ondanks de belofte van zon vanmiddag, nog steeds als we uitstappen. 

In verband met de lock down willen we geen openbaar vervoer gebruiken, in plaats daarvan wordt het 'heen en weer', of, meer in de stijl van het pelgrimspad, een 'rondje rond de kerk'. 

Vanuit de Dorpstraat steken we de provinciale weg N231 over. In plaats van rechtsaf te slaan, gaan we rechtdoor het Noordeinde op. We lopen over een niet al te drukke, maar zeker ook geen rustige weg. Links en rechts staan woonhuizen en bedrijven. Rechts passeren we een christelijk gereformeerde kerk en links een Rooms Katholieke kerk. Geleidelijk wordt de weg wat rustiger. Bijna uitgebloeide sneeuwklokjes, krokusjes en narcissen zorgen voor vrolijke kleuren. Aan het eind slaan we rechtsaf de Korteraarseweg in. De weg maakt een bocht en we lopen door Korteraar, net als Aarlanderveen een langgerekt lintdorp.

Aan het eind van het dorp buigt de weg naar links. Veel huizen dragen een naam: 'Vertrouwt op God' of 'Voetje voor voetje'. Door Paapse Veer lopen we over de parallelweg van de N302 naar het officiële beginpunt van ons dagtraject. Daar duiken we 10 meter het weiland in en genieten van onze meegebrachte boterhammen. Een aantal schapen kijkt vanuit hun weiland nieuwsgiering naar ons: Zie je dat, die mensen eten geen gras, die eten iets bruins!

We mogen over een hekje klimmen, wat altijd heerlijk ondeugend voelt, en lopen over een graskade. Langs de slootkant van de ringvaart staan paarse dovenetel en speenkruid volop in bloei. In het water zwemmen ganzen, zwanen, bergeend, kuifeenden, wilde eenden en verschillende futen-paren. En nee, 'wilde eend' betekent niet dat de andere eendensoorten tam zijn.

Na 11 km zijn we terug in Aarlanderveen. Het was lekker om weer eens echt de benen te strekken. Het eerste stukje van Pelgrimspad 1, Amsterdam - Den Bosch, zit er op.

Pelgrimspad 1: 5,3 km

Deltapad: Domburg - Westhove

 Dinsdag 16 februari 2021.

Het is nog steeds Covid-19 lockdown. Maar een van ons tweeën mocht bij mijn schoonvader op bezoek voor zijn 94e verjaardag. Wat we wel allebei mogen, is wandelen. We parkeren weer bij kasteel Westhove, en wandelen nu het stukje naar Domburg heen en weer. Het heeft de afgelopen week gesneeuwd en gevroren, en we zijn blij weer even de benen te kunnen strekken zonder uit te hoeven kijken voor uitglijders. Het is ook een tijd geleden dat we 'echt' gewandeld hebben. Wel hebben we bijna elke week een midweekwandeling door Den Haag gemaakt, maar zo een stuk buiten de stad voelt toch 'echter', meer als 'natuur'.

Het is grijs, en er staan redelijk wat auto's op de parkeerplaats. Vanaf de parkeer plaats zien we een prima reconstructie van een mottetoren. Hoewel prima? We hebben onze twijfels bij het pannendak. Wanneer werden die gemeengoed? 

Wanneer we naar het kasteel toe lopen, zien we de kenmerkende bladeren van de Aronskelk al boven de grond uit steken. Die zullen in de week voor de sneeuw al zijn opgekomen. 

In de Manteling, het natuurgebied bij kasteel Westhove, zien we sneeuwklokjes volop in bloei staan. De krokusjes tonen hun gele bloemen, en de narcissen staan klaar om dat voorbeeld te volgen. Wat we nog niet zien, zijn de sleutelbloemen. Jammer, maar daarvoor zijn we echt te vroeg.

Tegenover Stella Maris, voormalig koetshuis en nu museum, slaan we een smaller pad in. Via een dubbele wandelsluis komen we op landgoed Hoogduin. Hier is het afgelopen met de stinzenplanten. We wandelen door echte duinbossen. Het pad is hier niet goed aangegeven, en we zien een afslag naar links over het hoofd. Gek genoeg blijft de beschrijving in het boekje min of meer kloppen: we komen wel bij Domburg uit. Maar de markering ontbreekt. 

We komen uit bij de boulevard. We passeren een standbeeld van een dame met hond, en bekijken het monument van de gevallen Noorse en Belgische commando's en Britse mariniers die tijdens de bevrijding van Walcheren in 1944 gesneuveld zijn. We wandelen verder. Pas aan het eind van de boulevard zien we voor het eerst weer een wit-rode sticker van ons Kustpad.  Hier maken we rechtsomkeert en volgen aan de hand van het boekje en de stickers de weg naar kasteel Westhove. Ook nu is de markering gebrekkig, maar met de kennis van de heenweg goed te volgen.

Omdat we geen kaart afstrepen - we lopen maar een gedeelte van een kaart - blijft het aantal gelopen kilometers onveranderd.